Cần liên kết để tăng giá trị gạo

Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho biết tám tháng qua, xuất khẩu gạo đã giảm 15% về khối lượng và giảm 18% về giá trị so với cùng kỳ năm 2012. Tình hình này rất đáng lo ngại bởi đây vốn là ngành xuất khẩu chủ lực của nước ta.

Tại hội thảo Nâng cao giá trị gạo xuất khẩu Việt Nam do Thời báo Kinh tế Việt Nam và VFA tổ chức ngày 12-9, ông Phạm Văn Bảy, Phó Chủ tịch VFA, cho biết thêm: “Xuất khẩu gạo đang gặp nhiều khó khăn khi số lượng lẫn giá trị đều sụt giảm, tồn kho cao. Các thị trường chững lại hoặc giảm sút,doanh nghiệp (DN) phải bán giá thấp mới ký được hợp đồng. Trong khi đó nông dân không có lãi vì giá đầu vào tăng vô tội vạ từ phân bón đến thuốc trừ sâu không ai kiểm soát”.

Phải cân bằng lợi ích

Cũng theo ông Bảy, để nâng cao giá trị gạo xuất khẩu, nhiều năm nay các DN đã liên kết với nông dân xây dựng vùng nguyên liệu, quy định xuất khẩu gạo có điều kiện cũng là giải pháp cần thiết. Nhưng dù liên kết như thế nào vẫn phải cân bằng lợi ích giữa các bên DN, nông dân, đối tác chứ cứ nói phải có lợi cho nông dân vậy DN mà không có đầu ra thì liên kết phá sản ngay!


“DN phải liên kết thật, không hình thức với nông dân thì mới mang lại hiệu quả bền vững cho xuất khẩu gạo” – ông Phạm Văn Bảy, Phó Chủ tịch VFA, nói. Ảnh minh họa: QUANG HUY

Hiện mô hình liên kết mà VFA đang thực hiện có ba dạng: một là cánh đồng mẫu lớn, hai là DN lo giống, đầu ra sản phẩm và ba là đầu vào do DN khác đầu tư còn đầu ra do DN gạo lo. Trong đó, VFA chú trọng dạng liên kết thứ ba vì thực lực DN gạo đang suy yếu, không đủ sức đầu tư hết. Ví dụ, để đầu tư một mô hình liên kết với diện tích trồng lúa 1.000 ha, DN cần đến 20 tỉ đồng, nếu xây dựng vùng nguyên liệu từ 5.000 đến 10.000 ha thì số tiền lớn hơn nhiều.

Tán đồng ý kiến của ông Bảy, ông Lê Minh Trượng, Giám đốc Công ty Lương thực Sông Hậu, cho biết đã thực hiện mô hình liên kết nhiều năm nay nhưng để có hiệu quả tốt thì phải có thêm liên kết với các đối tác gồm DN kinh doanh giống, DN phân bón, DN thuốc bảo vệ thực vật… cùng Sở NNPTNT, trung tâm khuyến nông, chính quyền địa phương. “Thông qua xác nhận của UBND địa phương, DN sẽ ký hợp đồng bao tiêu lúa cho nông dân với các hợp tác xã hoặc tổ hợp tác; họp trực tiếp với nông dân đưa ra mức giá sàn. Nếu lúc đó giá thị trường tăng thì mua theo giá thị trường, nếu giá giảm thì mua theo giá sàn” – ông Trượng chia sẻ.

Xin – cho nhưng minh bạch

Có mặt tại hội thảo, TS Trần Tuấn Anh, Thứ trưởng Bộ Công Thương, nhận định: “Xây dựng liên kết, quy hoạch, đưa gạo thành ngành xuất khẩu có điều kiện là những giải pháp căn cơ để phát triển ngành gạo bền vững. Có ý kiến cho rằng quy hoạch 150 đầu mối xuất khẩu sẽ dẫn đến tiêu cực xin – cho. Tôi đồng ý đây là cơ chế xin – cho nhưng có tính tích cực, minh bạch, công khai và đúng pháp luật. DN đạt điều kiện mới được xuất khẩu. Quy hoạch xuất khẩu gạo có sự phân cấp trách nhiệm cụ thể từ trung ương, bộ ngành đến địa phương, DN và cả nông dân”.

DN và các đối tác phải đầu tư vùng nguyên liệu từ khi gieo sạ, thu hoạch cho đến lúc chế biến thành phẩm. Tất cả tiêu chuẩn công bố với khách hàng phải đúng. Tỉ lệ trộn mẫu gạo nguyên liệu phải chuẩn xác. Khi tạo được chữ tín nơi khách hàng tự khắc sẽ trở thành thương hiệu mạnh” – GS-TS Nguyễn Văn Luật, nguyên Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, nói rõ.

QUANG HUY

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
About admin
Hello!