Đừng du di tuyên một đằng, ra án một nẻo

Cụ thể, cùng một vụ án nhưng bản án cấp cho đương sự và án lưu tại hồ sơ lại khác nhau về thành phần HĐXX; số tiền bị đơn phải bồi thường cho nguyên đơn tại phần quyết định thấp hơn số tiền được phân tích, xác định tại phần nội dung của bản án nhưng không nêu rõ lý do, căn cứ… và một số nội dung khác.

Đây không phải là trường hợp phổ biến nhưng cũng không phải là cá biệt, cũng không chỉ ở tòa án cấp sơ thẩm mà có cả ở tòa án cấp phúc thẩm, thậm chí ở cả cấp giám đốc thẩm. Mức độ vi phạm khác nhau nhưng đều dẫn đến một kết cục là bản án sẽ bị hủy vì vi phạm nghiêm trọng tố tụng, nếu vi phạm chưa đến mức hủy án thì cũng phải rút kinh nghiệm. Dư luận vẫn chưa quên vụ án Tân Hoàng Phát do Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao xét xử cũng chỉ vì tuyên án một đằng, ra bản án một nẻo gây bất bình trong dư luận đã bị chánh án TAND Tối cao kháng nghị để Hội đồng Thẩm phán hủy bản án phúc thẩm.

Tuyên án một đằng, ra bản án một nẻo dù xét ở góc độ nào thì đó cũng là việc làm trái pháp luật. Tuy nhiên, một số thẩm phán biện minh cho việc làm sai trái này thường chỉ nhận do “sơ xuất” không soát xét kỹ bản án trước khi cho phát hành, thậm chí đổ lỗi cho thư ký, cho cán bộ giúp việc. Dù là vi phạm nghiêm trọng tới mức phải kháng nghị, phải hủy bản án nhưng khi giải trình hoặc kiểm điểm, chẳng có thẩm phán nào nhận đã cố ý ban hành bản án trái pháp luật, vì nhận như vậy thì có khác nào tự nhận mình phạm tội.

Có một thực tế là nhiều trường hợp “tuyên án một đằng, ra bản án một nẻo”, bản án bị hủy vì lý do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng nhưng khi kiểm điểm chẳng có trường hợp phát hiện có tiêu cực; có vụ khi thăm dò dư luận, có tới hơn 90% những người được hỏi cho rằng có tiêu cực nhưng để chứng minh lại rất khó. Việc xử lý cũng khác nhau, có tòa nghiêm khắc nhắc nhở và kiến nghị biện pháp khắc phục nhưng có tòa chỉ rút kinh nghiệm qua loa, cho rằng đó chỉ là sai sót nhỏ.

Bản án do tòa án ban hành được coi là một văn bản pháp luật nên đòi hỏi phải thật chính xác từng câu, từng chữ. Yêu cầu của việc viết bản án là phải viết đúng mẫu, viết đúng luật và viết đúng ngữ pháp. Không thể chấp nhận một bản án phát hành lại khác với bản án mà chủ tọa tuyên đọc tại phiên tòa, rồi đổ lỗi do đánh máy, do soát xét không kỹ rồi ra thông báo, sửa đổi, bổ sung hoặc đính chính là xong! Càng không thể coi những sai sót đó chỉ là chuyện nhỏ, vụn vặt chỉ cần rút kinh nghiệm qua loa mà phải coi đó là việc làm tắc trách, thậm chí là sai lầm nghiêm trọng. Dù bản án đó có bị kháng nghị hủy án hay không thì cũng cần phải kiểm điểm nghiêm khắc như một số tòa án đã làm. Thẩm phán tuyên án một đằng, ra bản án một nẻo tùy theo mức độ phải có hình thức xử lý. Đành rằng làm việc gì cũng có thiếu sót, thậm chí sai lầm nhưng đối với thẩm phán thì không thể chấp nhận được.

“Bất kỳ sai sót nào dù nhỏ cũng không chỉ là tổn hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức và công dân mà còn làm tổn hại đến uy danh của tòa án, uy danh của Nhà nước, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ ta” – phát biểu của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trong buổi trao quyết định bổ nhiệm thẩm phán TAND Tối cao ngày 14-1-2012).

Không chứng minh được động cơ thì nên xử lý nghiêm chuyện án tuyên một đằng, ra bản án một nẻo để không còn những chuyện tắc trách tương tự.

ĐINH VĂN QUẾ

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
About admin
Hello!